สูตร 50/30/20 ใช้อย่างไร และควรปรับสัดส่วนเมื่อไร

คำเปิดเผย: บทความนี้ไม่มีลิงก์ Affiliate ไม่ได้จัดอันดับผู้ให้บริการ และไม่ได้อ้างประสบการณ์ใช้งานส่วนบุคคล ตัวเลขตัวอย่างเป็นเพียงสมมติฐาน เว้นแต่ระบุแหล่งทางการกำกับไว้

ตอบสั้น ๆ ก่อน

สูตร 50/30/20 เป็นกรอบตั้งต้น ไม่ใช่กฎบังคับ: แบ่งรายได้ใช้จ่ายได้เป็นค่าใช้จ่ายจำเป็น 50% ความต้องการ 30% และออมหรือเป้าหมายการเงิน 20% หากชีวิตจริงไม่ลงตัว ให้คงหลัก “กันเงินให้เป้าหมายก่อน” แล้วปรับตัวเลขตามค่าใช้จ่ายจำเป็น หนี้ และความผันผวนของรายได้

เมื่อเงินไม่เหลือตามเป้า สาเหตุอาจมาจากทั้งรายได้ ค่าใช้จ่ายจำเป็น หนี้ และการไม่มีระบบจัดสรร สูตร 50/30/20 เป็นกรอบเริ่มต้นที่ช่วยมองสามก้อนใหญ่ แต่ไม่รับรองว่าจะเหลือเก็บและไม่เหมาะกับทุกครัวเรือน

สูตร 50/30/20 คืออะไร

เป็นการแบ่งรายได้หลังหักภาษี/ประกันสังคม ออกเป็น 3 ก้อน

เลื่อนตารางซ้าย–ขวาเพื่อดูข้อมูลทั้งหมด →

หัวใจคือ "จ่ายให้ตัวเองก่อน" — กันเงินออม 20% ออกทันทีที่เงินเดือนเข้า ไม่ใช่รอเหลือแล้วค่อยเก็บ (ซึ่งมักไม่เหลือ)

ตัวอย่างจริง

เงินเดือน 20,000 บาท

• จำเป็น (50%) = 10,000 บาท — ค่าหอ ค่ากิน ค่าเดินทาง
• อยากได้ (30%) = 6,000 บาท — สังสรรค์ ช้อปปิ้ง ความบันเทิง
• เงินออม (20%) = 4,000 บาท — เข้าบัญชีเงินเก็บทันที

เงินเดือน 35,000 บาท

• จำเป็น (50%) = 17,500 บาท
• อยากได้ (30%) = 10,500 บาท
• เงินออม (20%) = 7,000 บาท

เห็นภาพชัดว่าถ้าทำตามนี้ เงินเดือน 20,000 บาทก็เก็บได้ปีละเกือบ 50,000 บาท

ปรับสูตรให้เข้ากับชีวิตจริง

สูตรนี้เป็น กรอบ ไม่ใช่กฎตายตัว ปรับได้ตามสถานการณ์

• ค่าครองชีพสูง (เช่น อยู่กรุงเทพฯ) — หมวดจำเป็นอาจเกิน 50% ช่วงแรก ค่อย ๆ ปรับ
• มีหนี้บัตรเครดิต — ดันสัดส่วนโปะหนี้ให้มากขึ้นชั่วคราว เช่น 50/20/30 (ออม+ปลดหนี้ 30%)
• รายได้ไม่แน่นอน (ฟรีแลนซ์) — คิดจากรายได้เฉลี่ยขั้นต่ำ แล้วเก็บส่วนเกินในเดือนที่ได้เยอะ

เครื่องมือช่วยให้ทำได้จริง

1. แยกบัญชี — เปิดบัญชีเงินออมแยกจากบัญชีใช้จ่าย พอเงินเดือนเข้า โอน 20% ไปทันที
2. ตั้งโอนอัตโนมัติ — ตั้งให้ธนาคารโอนเข้าบัญชีออมทุกวันเงินเดือนออก จะได้ไม่ต้องใช้ใจ
3. กำหนดช่องทางจ่ายสำหรับหมวด “อยากได้” — เพื่อให้เห็นยอดรวมชัด โดยไม่ต้องใช้บัตรเครดิตหากควบคุมยอดหรือชำระเต็มไม่ได้
4. รีวิวทุกสิ้นเดือน — ดูว่าหมวดไหนเกิน แล้วปรับเดือนถัดไป

3 ข้อผิดพลาดที่ทำให้สูตรพัง

1. เก็บเงินเป็นอย่างสุดท้าย — ต้องกันออกก่อน ไม่ใช่รอเหลือ
2. ไม่แยกบัญชี — เงินออมปนกับเงินใช้ สุดท้ายก็ถูกใช้ไป
3. เข้มเกินไปจนล้มเลิก — ถ้าตัดหมวด "อยากได้" เป็นศูนย์ จะอึดอัดจนเลิกทำ ให้มีพื้นที่ผ่อนคลายบ้าง

สรุป

สูตร 50/30/20 ช่วยให้เริ่มจัดหมวดได้เร็ว แต่ผลลัพธ์ขึ้นกับรายได้ ภาระ และความสม่ำเสมอ ทดลองหนึ่งรอบเดือน ตรวจว่าหมวดใดไม่สอดคล้องชีวิตจริง แล้วปรับสัดส่วนแทนการฝืนตัวเลขเดิม

อ่านต่อในคลัสเตอร์เดียวกัน

• เริ่มทำเงินสำรองฉุกเฉิน
• แนวทางจัดการหนี้บัตรเครดิตหลายใบ
• บัตรเครดิตเงินคืนทำงานอย่างไร

วิธีตรวจข้อมูลและแหล่งอ้างอิง

• How: กองบรรณาธิการเทียบร่างตั้งต้นกับเอกสารหน่วยงานกำกับหรือเจ้าของบริการ แยกหลักเกณฑ์ที่ตรวจได้ออกจากคำแนะนำเชิงบรรณาธิการ และตัดตัวเลขที่ไม่มีฐานรองรับ
• Why: ให้ผู้อ่านมีเกณฑ์ตัดสินใจและรู้ว่าจุดใดต้องตรวจซ้ำ ณ วันที่ทำรายการ อ่าน มาตรฐานกองบรรณาธิการ
• Sources: SET — Money Guide · SET — วิธีออมเงิน
• Corrections: หากพบข้อมูลเปลี่ยนแปลง โปรดแจ้งกองบรรณาธิการเพื่อให้ตรวจกลับกับต้นทาง

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล ราคา โปรโมชัน สิทธิ เงื่อนไข และนโยบายอาจเปลี่ยนได้ ควรตรวจเอกสารล่าสุดของหน่วยงานหรือผู้ให้บริการก่อนตัดสินใจ · ตรวจข้อมูล 2026-08-26